تعیین سرنوشت برجام با رای مخفیانه

طرح مجلس برای نحوه اجرای برجام روز یکشنبه هفته جاری در صحن مجلس با ١٣٩ رای موافق در مقابل ١٠٠ رای مخالف به تصویب رسید. طرحی که یک هفته قبل با قید دو فوریت به صحن آمده بود، اما یک فوریتش تصویب شد تا پس از پشت سر گذاشتن یک روز سخت در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و البته روزی تاریخی در صحن علنی بهارستان بالاخره به تصویب برسد. این طرح که پس از تصویب جزئیات در جلسه روز سه شنبه  و تایید در شورای نگهبان، مجوز آغاز اجرای برجام را در اختیار دولت قرار خواهد داد، در روزی به تصویب نمایندگان رسید که تیم مخالف برجام با رهبری حسینیان و زاکانی و همراهی چهره هایی نظیر کوچک زاده، رسایی، زارعی، نجابت، نبویان، کارخانه، آقا محمدی، کریمی قدوسی، نادران، توکلی  و چندتن دیگر از چهره های منتسب به جبهه پایداری از هیچ کوششی برای جلوگیری از این رای فروگذار نکردند و کار به جایی رسید که روح الله حسینیان، با حضور در کنار صندلی ظریف و صالحی این دو را تهدید کرد که آنها را اعدام و در محل رآکتور اراک زیر سیمان مدفون خواهد کرد. با این حال رای قاطع نمایندگان مجلس به اجرای برجام در حالی این روز سخت را با شیرینی همراه ساخت که همچنان نام  ١٠٠ نماینده مخالف برجام و همینطور ١٣٩ نماینده ای که با رای موافق خود راه اجرای توافق را گشودند برای مردم مشخص نیست. اما شاید بتوان از آنچه در جریان یک هفته منتهی به این رای گذشت، به هویت برخی از موافقان و مخالفان پی برد.يكشنبه گذشته، بهارستان تهران آوردگاه موافقان و مخالفان برجام بود تا نهايتاً دو فوريت طرح اقدام متناسب و متقابل دولت ايران در اجرای برجام به راي نمايندگان مردم گذاشته شود، اما تنها يک فوريت آن رای آورد. نمايندگان با ۱۵۹ رای موافق، ۶۲ رای مخالف و ۱۰ رای ممتنع از مجموع ۲۴۷ نماينده حاضر در مجلس با بررسی فوری طرح برجام در مجلس موافقت خود را اعلام كردند. اما از آنجا كه تصويب دوفوريت نيازمند رای موافق دوسوم نمايندگان حاضر در مجلس یعنی ١٦٤ نفر بود براي يك فوريت آن راي‌گيري شد و نمايندگان با ۱۶۸ رای موافق، ۵۷ رای مخالف و ۹ رای ممتنع از مجموع ۲۴۷ نماينده حاضر در مجلس با بررسی يک‌فوريتی اين طرح موافقت کردند. مخالفان یک روز قبل از ورود این طرح به دستور کار مجلس، وعده داده بودند که اگر قبل از این رای گیری، گزارش کمیسیون ویژه برجام درباره توافق هسته ای قرائت شود، به این طرح رای می دهند. اما وقتی با گزارش پرحاشیه و پرانتقاد کمیسیون برجام، خواسته آنها در زیر سوال بردن برجام تامین شد، صدای مخالفت با طرح اجرایی شدن برجام را بلند کردند. ‌در سوی دیگر هم گزارش کمیسیون ویژه برجام اعتراض سه تن از اعضای کميسيون برجام -منصوري آراني، پزشكيان و تاج‌گردون- را در پاسخ به نحوه تدوين اين گزارش برانگيخت و موجب خروج آن ها از جلسه يازدهم مهرماه اين كميسيون شد. در نهايت اين اعتراضات به بيانيه مشترك پنج عضو اين كميسيون انجاميد. علاءالدين بروجردی، منصور حقيقت‌پور، غلامرضا تاجگردون، مسعود پزشکيان و عباسعلی منصوری آرانی‌ ضمن بر شمردن ١٦٥ دستاورد برنامه اقدام جامع مشترك براي جمهوري اسلامي ايران گزارش كميسيون ويژه برجام را يكسونگر خوانده و تاكيد كردند:
«‌بيانيه قرائت‌شده منطبق بر منافع ملت نبوده و آثار بسيار مثبت برجام را ‌که می‌تواند راه‌گشای بسياری از مشکلات جاری کشور باشد، ناديده گرفته است.» در نهایت طرح اجرایی شدن برجام که با هماهنگی کمیسیون امنیت ملی و رئیس مجلس و شورایعالی امنیت ملی تدوین شده بود، با تصویب یک فوریت به کمیسیون امنیت ملی ارجاع شد تا پس از بررسی پیشنهادات نمایندگان برای تصویب نهایی به صحن بازگردد. طرحی که روز دوشنبه در این کمیسیون با چند اصلاح واژه ای به تصویب رسید و روز یکشنبه این هفته به صحن علنی مجلس آمد تا بهارستان نشینان در یکی از حساس‌ترین روزهای عمر رو به پایان مجلس نهم، رای سرنوشت ساز خود به نحوه آغاز و اجرای برجام را اعلام کنند. وحید احمدی  از حوزه انتخابیه کنگاور، صحنه و هرسین در استان کرمانشاه، یکی از اعضای کمیسیون ویژه بررسی برجام بوده است. نام چهار نماينده استان كرمانشاه هم در ليست نمايندگان پيشنهاد دهنده طرح دوفوريتی اقدام متقابل دولت در اجرای برجام ديده مي‌شود. عبدالرضا مصری، محمد ابراهيم محبی،نعمت‌الله منوچهری و وحيد احمدي چهار نماينده‌اي هستند كه اين طرح دو فوريتي را امضا كرده‌اند. اما آنچه قابل توجه است، غير علني بودن راي نمايندگان مجلس در روز راي گيري درباره اين طرح است. این به آن معناست که مردم نمی‌دانند موکلشان در مجلس در دفاع از حقوق آنان چه مواضعی را اتخاذ می کند. و آیا اصلاً این مواضع در راستای حقوق آنان است یا خیر. در اين باره حسينعلی حاجی‌دليگانی نماينده مردم شاهين‌شهر در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری فارس، گفته است: «نمايندگان مجلس در حال امضای متنی هستند که در آن از هيأت رئيسه خواسته شده که رای‌گيری‌ها در صحن علنی مجلس در خصوص برجام و طرح‌های مربوط به آن به صورت علنی و از طريق رای‌گيری با کاغذ انجام شود. اين طرح روز یکشنبه از سوی حمید رسایی پیشنهاد شد و هیئت رئیسه مجلس دقایقی قبل از رای گیری درباره برجام، این پیشنهاد را به رای گذاشت. اما مخالفت گسترده نمایندگان با این پیشنهاد باعث شد تا رای گیری درباره برجام نیز مخفیانه صورت گیرد. درباره این مخالفت گسترده با آشکار شدن آرای نمایندگان،‌گفته می شد که برخی پیامک های تهدید آمیز که به تلفنهای همراه نمایندگان ارسال شده و آنها را تهدید به احتمال رد صلاحیت در صورت رای دادن به برجام کرده بود، علت مخالفت آنها با علنی شدن رای گیری بوده است. این در حالیست که پیش از مورد برجام، محمد رضا تابش، نماینده اردکان، در پاسخ به خبر نگار شرق درباره علنی بودن رای گیری ها در مجلس گفته بود: «به عقیده من انتشار رأی هایی که الزام به مخفی بودن ندارد، نه تنها اشکالی ندارد بلکه مفید هم هست و حتی مجلس می تواند مکانیسمی طراحی کند که در مورد رأی گیری برای طرح ها و لوایح، پرینت آرای نمایندگان را منتشر کند و این بسیار خوب است.» امیر خجسته نماینده همدان نیز چنین گفته بود: « وقتی نماینده‌ای نظر و دیدگاه خودش را بداند و برای آن استدلال داشته باشد، هیچ مشکلی ندارد که هم در صحن مجلس و هم در مجامع عمومی همه از این دیدگاه باخبر شوند؛ مثلا خوب است نظر همه نماینده ها و دیدگاه همه آنها درباره برجام در جامعه روشن شود یا مثلا درباره قوانین مالیاتی هم باید همه مردم بدانند نمایندگان چه نظری دارند. همان طور که در همه دنیا هم همین طور است و ما هم باید به این سمت برویم که همه چیز شفاف باشد». در همین حال  بعضاً نمايندگان كرمانشاه از صحبت درباره مثبت يا منفي بودن رايشان شانه خالي مي كنند. نعت‌الله منوچهري، نماينده حوزه انتخابيه پاوه، جوانرود، ثلاث باباجانی و روانسر در پاسخ به شرق درباره آنكه راي او در جلسه يكشنبه چه بوده است، خود را موافق برجام مي داند و به اين امر اشاره مي كند كه جزو پيشنهاد دهندگان طرح است و مي گويد «درباره برجام، فصل الخطاب را فرمايشات مقام معظم رهبري و رهنمودهاي ايشان مي‌دانيم. خطوط قرمز نظام ما، همان خطوط قرمزي است كه مقام معظم رهبري ترسيم و اعلام كرده اند. ما نيز موافق هستيم به شرطي كه نظرات مقام معظم رهبري تامين، خطوط قرمز نظام رعايت، عزت و سرافرازي و توانمندي نظام حفظ شود و دسترسي صلح آميز به انر‍ژي هسته اي داشته باشيم.» او در پاسخ به اين كه بندهاي برجام قابل تغيير نيست و موافق يا مخالفت مشروط ممكن نيست، بيان داشت:«آنها يك تعهداتي دارند و ما يك تعهداتي داريم. نمي شود ما به تعهداتمان عمل كنيم ولي آنها نكنند. اگر آنها به تعهداتشان عمل كنند، ما نيز موافقيم.» اگرچه منوچهري موافقت مشروط خود را بيان مي كند، سيد سعيد حيدري طيب نماينده حوزه انتخابيه كرمانشاه در پاسخ به همين سوال ما راي خود را شخصي دانست و گفت: «اين راي شخصي من است و لازم نيست شما بدانيد بنده راي داده ام يا نه» اين در حالي است كه براساس ماده ١٢٦ آيين‌نامه داخلی مجلس، در موارد زیر  اخذ رأی مخفی با ورقه الزامی است:
١- انتخاب اعضای هيأت‌رئيسه، حقوق‌دانان شورای نگهبان، نمايندگان مجلس در نهادها و هيأت‌ها، مجامع و شوراها و ساير انتخابات راجع به اشخاص
٢- انتخابات داخلی شعب و کميسیون‌ها
٣- رأی اعتماد و عدم اعتماد به وزيران و هيأت وزيران و رأی عدم‌کفايت به رئيس‌جمهور
٤- رأی نسبت به اعتبارنامه نمايندگانی که مورد اعتراض واقع شده‌اند.
با اين وجود بعضاً نمايندگان مطابق پیمانی نا نوشته اين حكم را به ساير موارد نيز تعميم داده و تا آنجا كه مي‌توانند، از توضيح درباره مواضع خود به طور صريح طفره مي‌روند. عبدالرضا مصري، ديگر نماينده كرمانشاه نيز موضعي نامشخص دارد. او در پاسخ به اينكه آيا مايل است درباره مثبت يا منفي بودن رأيش صحبت كند مي‌گويد: «نه، راي كه متعلق به خودم است» و در ادامه در پاسخ به آنکه موکلان شما می‌خواهند بدانند رای شما چیست مصاحبه را یک روز برای احراز هویت خبرنگار شرق به تاخیر می اندازد اما فردا نیز به فردا موکول می کند و فردا پاسخ ما بوق منقطع تلفن همراه ایشان است. هر چند مصري به اين سوال پاسخ نمي‌دهد اما او در مصاحبه خود در پانزدهم مهرماه  از پيش‌بينی رأی مجلس به ايسنا گفته است:« به دولت اختيار می‌دهيم که ضمن حفظ اقتدار جمهوری اسلامی ايران به ويژه در صنايع دفاعی و موشکی برجام را اجرا کنند.»علي جليليان نماينده حوزه ي انتخابيه اسلام آباد غرب با بيان آنكه در جلسه يكشنبه  هفته قبل حضور نداشته است در پاسخ به شرق گفت: «من اين هفته ماموريت بوده و هنگام قرائت گزارش حاضر نبوده‌ام و هنوز آن را مطالعه نكرده ام.» او اين سوال را كه به نظر شما اگر برجام تصويب شود به نفع ملت است يا خیر؟ گفت: «من نظري ندارم. صاحب نظر نيستم. چون هنوز گزارش را نديده‌ام. » محمد ابراهيم محبي نماينده حوزه انتخابيه سنقر نيز به آنكه راي مثبت داده است يا منفي، پاسخ نمي‌دهد. او در پاسخ به اين سوال مي‌گويد: «من نمي‌توانم يه اين سوال پاسخ دهم. من از خبرنگاران انتظار دارم سوالات پخته تري بپرسند.» هرچند تلاش‌های ما برای تماس با فتح الله حسینی نماینده شهرستان‌های قصرشیرین، سرپل ذهاب و گیلانغرب – مانند وحید احمدی و محمد رزم نماینده دیگر کرمانشاه- موفقیت آمیز نبود، اما وی پیش تر در پاسخ به سوالی مشابه، پیرامون کارت زرد به علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به خبر‌نگار ما گفته بود: «به خاطر ندارم رای من موافق بود یا مخالف» اگر چه بعضي از نمايندگان در ارائه پاسخي مشخص پيرامون مهم ترين موضوع اين روزهاي كشور، خودداري مي‌كنند، نظر همه سناتورهاي آمريكايي پيرامون اين موضوع مشخص است و بر همين اساس، شفافيت عاملي است كه راي دهنده آمريكايي مي داند مطابق كارنامه‌اي كه نمايندهاش داشته است، هنوز هم ميخواهد به او راي بدهد يا نه. اما عدم شفافيت، پاسخ‌هاي بينابيني و كلي آن هم در سال انتخابات قطعاً نتيجه‌اي جز سردرگمي براي مردمي كه مي خواهند درباره نماينده‌شان قضاوت كنند، نخواهد داشت.

دانلود فایل پی‌دی‌اف ۱

دانلود فایل پی‌دی‌اف ۲

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *