توسعه به مثابه پتروشيمي | سید امیرحسین بنی اشراف

در زبان انگلیسی دو واژه «expand» و «development» را می توان معادل با کلمه توسعه در فارسی دانست. اما این دو در انگلیسی هریک دارای کاربردهای متفاوتی هستند. Expand واژه ایست که متوجه توسعه به معنای پیشرفت در یک جنبه، محور و موضوع است و development  توسعه به معنای یک شکوفایی همه جانبه است. اما خطای بزرگ در زبان و فرهنگ سیاسی ایران آن است که معنای اول در قالب پیشرفت های فنی و فیزیکی غالب گشته است.
در فرهنگ لغات دهخدا نیز ذیل کلمه توسعه آمده است: «فراخی و فراخ کردن، فراخی و وسعت». بر همین اساس است که معنای کلمه توسعه را در زبان فارسی می توان مفهومی ناقص و ناکافی دانست؛ چراکه با القای مفهوم پیشرفت آنچه به ذهن متبادر می شود گسترش ساختارهای فیزیکی و فنی نظیر گسترش کارخانه ها، ساخت راه آهن، قطار شهری، آسمان خراش ها و … است. بدین ترتیب وقتی از توسعه حرف زده می شود، معناهای فرهنگی،اجتماعی، سیاسی و … یعنی روح این کالبد از این مفهوم کنار گذاشته می شود.
با چنین  متدی ما دارای ابزار و تکنولوژی هایی هستیم که فرهنگ و توانایی استفاده از آن را نداریم. این مفهوم با نگاهی سطحی و بدون در نظر گرفتن بسترهای زمانی، مکانی، اجتماعی و… به کپی برداری سطحی از مدرنیسم غربی می پردازد، با این امید که با گذاشتن پا جای پای کشور های غربی روزی جامعه را به آن سطح از توسعه می رساند. نگاهی که غرب را مدینه فاضله خود می داند و معتقد است با رسیدن به این پیشرفت ها، فرهنگ متناسب با آن نیز تولید خواهد شد. اما این امر هیچ گاه محقق نشد. و پیشرفت های تکنولوژیکی نظیر کارخانه های خودرو سازی، طرح های مسکن مهر بیش از فایده اش، هزینه های اجتماعی سنگینی را برای جامعه به همراه داشت. رسوخ و نفوذ این نگاه در میان مسئولین، بخصوص در شهرهایی که به مراتب بافت فرهنگی متفاوت تری نسبت به مرکز دارند به دلیل وسعت و سرعت تغییرات قطعا هزینه های سنگین تری را به همراه خواهد داشت.
در شهری که مردمش در یک بافت فرهنگی خاص به طبیعت خو کرده اند، به ناگاه به بهانه ساخت منوریل، درختان اش با ستونهای سیمانی بزرگی جایگزین می شوند. جامعه زمینه فکری پذیرش این موضوع را ندارد و سوء ظن به این طرح و گفتگو پیرامون حواشی آن نقل محافل می شود. اجرای آن نیز به دلیل نوع فرهنگ سیاسی مسئولین و مسائل خاص قومی قبیله ای حاکم بر این ساختار با مشکل مواجه می شود. در چنین فضایی است که نمایندگان مجلس در کرمانشاه بر سر آنکه کدام یک امتیاز تاسیس فلان کارخانه، پتروشیمی، پالایشگاه و… را برای کرمانشاه گرفته اند، جنگ سرد رسانه ای رخ می دهد و هر کدام در طول مدت نمایندگی شان بدنبال همین امتیازات برای حوزه انتخابیه شان هستند تا بعدها در تبلیغات انتخابی شان از آن استفاده کنند. چنانچه در آخرین روزهای مجلس نهم یکی از نمایندگان کرمانشاه با شور و شعف از تاسیس کارخانه لاستیک در کرمانشاه حرف می زد. هرکدام از این پیشرفت های فنی ممکن است بجای فایده ضرری را متوجه کند. این را بگذاریم کنار سخنان اخیر استاندار کرمانشاه درباره تاسیس کارخانه خودرو سازی در این شهر و آمارها و سخنانی ازین دست از سوی استانداران و مسئولان پیشین؛ طرح هایی که با هدف رفع بیکاری اجرا می شود. اما بعضا همین سهم اندک نیز نصیب نیروهای کرمانشاهی نمی شود. بنابراین پیش از هرچیز باید تغییرات فنی را متناسب با بافت فرهنگی، اقتصادی و … انجام داد و آنجا که لازم است، بسترهای فکری جدیدی را برای پذیرش تغییرات ایجاد کرد.

هفته نامه آوای کرمانشاه- ۱۵ تیر

ارسال دیدگاه

Spam Protection by WP-SpamFree