تعیین سرنوشت برجام با رای مخفیانه | سید امیرحسین بنی اشراف

طرح مجلس برای نحوه اجرای برجام روز یکشنبه هفته جاری در صحن مجلس با ١٣٩ رای موافق در مقابل ١٠٠ رای مخالف به تصویب رسید. طرحی که یک هفته قبل با قید دو فوریت به صحن آمده بود، اما یک فوریتش تصویب شد تا پس از پشت سر گذاشتن یک روز سخت در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و البته روزی تاریخی در صحن علنی بهارستان بالاخره به تصویب برسد. این طرح که پس از تصویب جزئیات در جلسه روز سه شنبه  و تایید در شورای نگهبان، مجوز آغاز اجرای برجام را در اختیار دولت قرار خواهد داد، در روزی به تصویب نمایندگان رسید که تیم مخالف برجام با رهبری حسینیان و زاکانی و همراهی چهره هایی نظیر کوچک زاده، رسایی، زارعی، نجابت، نبویان، کارخانه، آقا محمدی، کریمی قدوسی، نادران، توکلی  و چندتن دیگر از چهره های منتسب به جبهه پایداری از هیچ کوششی برای جلوگیری از این رای فروگذار نکردند و کار به جایی رسید که روح الله حسینیان، با حضور در کنار صندلی ظریف و صالحی این دو را تهدید کرد که آنها را اعدام و در محل رآکتور اراک زیر سیمان مدفون خواهد کرد. با این حال رای قاطع نمایندگان مجلس به اجرای برجام در حالی این روز سخت را با شیرینی همراه ساخت که همچنان نام  ١٠٠ نماینده مخالف برجام و همینطور ١٣٩ نماینده ای که با رای موافق خود راه اجرای توافق را گشودند برای مردم مشخص نیست. اما شاید بتوان از آنچه در جریان یک هفته منتهی به این رای گذشت، به هویت برخی از موافقان و مخالفان پی برد.یکشنبه گذشته، بهارستان تهران آوردگاه موافقان و مخالفان برجام بود تا نهایتاً دو فوریت طرح اقدام متناسب و متقابل دولت ایران در اجرای برجام به رای نمایندگان مردم گذاشته شود، اما تنها یک فوریت آن رای آورد. نمایندگان با ۱۵۹ رای موافق، ۶۲ رای مخالف و ۱۰ رای ممتنع از مجموع ۲۴۷ نماینده حاضر در مجلس با بررسی فوری طرح برجام در مجلس موافقت خود را اعلام کردند. اما از آنجا که تصویب دوفوریت نیازمند رای موافق دوسوم نمایندگان حاضر در مجلس یعنی ١۶۴ نفر بود برای یک فوریت آن رای‌گیری شد و نمایندگان با ۱۶۸ رای موافق، ۵۷ رای مخالف و ۹ رای ممتنع از مجموع ۲۴۷ نماینده حاضر در مجلس با بررسی یک‌فوریتی این طرح موافقت کردند. مخالفان یک روز قبل از ورود این طرح به دستور کار مجلس، وعده داده بودند که اگر قبل از این رای گیری، گزارش کمیسیون ویژه برجام درباره توافق هسته ای قرائت شود، به این طرح رای می دهند. اما وقتی با گزارش پرحاشیه و پرانتقاد کمیسیون برجام، خواسته آنها در زیر سوال بردن برجام تامین شد، صدای مخالفت با طرح اجرایی شدن برجام را بلند کردند. ‌در سوی دیگر هم گزارش کمیسیون ویژه برجام اعتراض سه تن از اعضای کمیسیون برجام -منصوری آرانی، پزشکیان و تاج‌گردون- را در پاسخ به نحوه تدوین این گزارش برانگیخت و موجب خروج آن ها از جلسه یازدهم مهرماه این کمیسیون شد. در نهایت این اعتراضات به بیانیه مشترک پنج عضو این کمیسیون انجامید. علاءالدین بروجردی، منصور حقیقت‌پور، غلامرضا تاجگردون، مسعود پزشکیان و عباسعلی منصوری آرانی‌ ضمن بر شمردن ١۶۵ دستاورد برنامه اقدام جامع مشترک برای جمهوری اسلامی ایران گزارش کمیسیون ویژه برجام را یکسونگر خوانده و تاکید کردند:
«‌بیانیه قرائت‌شده منطبق بر منافع ملت نبوده و آثار بسیار مثبت برجام را ‌که می‌تواند راه‌گشای بسیاری از مشکلات جاری کشور باشد، نادیده گرفته است.» در نهایت طرح اجرایی شدن برجام که با هماهنگی کمیسیون امنیت ملی و رئیس مجلس و شورایعالی امنیت ملی تدوین شده بود، با تصویب یک فوریت به کمیسیون امنیت ملی ارجاع شد تا پس از بررسی پیشنهادات نمایندگان برای تصویب نهایی به صحن بازگردد. طرحی که روز دوشنبه در این کمیسیون با چند اصلاح واژه ای به تصویب رسید و روز یکشنبه این هفته به صحن علنی مجلس آمد تا بهارستان نشینان در یکی از حساس‌ترین روزهای عمر رو به پایان مجلس نهم، رای سرنوشت ساز خود به نحوه آغاز و اجرای برجام را اعلام کنند. وحید احمدی  از حوزه انتخابیه کنگاور، صحنه و هرسین در استان کرمانشاه، یکی از اعضای کمیسیون ویژه بررسی برجام بوده است. نام چهار نماینده استان کرمانشاه هم در لیست نمایندگان پیشنهاد دهنده طرح دوفوریتی اقدام متقابل دولت در اجرای برجام دیده می‌شود. عبدالرضا مصری، محمد ابراهیم محبی،نعمت‌الله منوچهری و وحید احمدی چهار نماینده‌ای هستند که این طرح دو فوریتی را امضا کرده‌اند. اما آنچه قابل توجه است، غیر علنی بودن رای نمایندگان مجلس در روز رای گیری درباره این طرح است. این به آن معناست که مردم نمی‌دانند موکلشان در مجلس در دفاع از حقوق آنان چه مواضعی را اتخاذ می کند. و آیا اصلاً این مواضع در راستای حقوق آنان است یا خیر. در این باره حسینعلی حاجی‌دلیگانی نماینده مردم شاهین‌شهر در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری فارس، گفته است: «نمایندگان مجلس در حال امضای متنی هستند که در آن از هیأت رئیسه خواسته شده که رای‌گیری‌ها در صحن علنی مجلس در خصوص برجام و طرح‌های مربوط به آن به صورت علنی و از طریق رای‌گیری با کاغذ انجام شود. این طرح روز یکشنبه از سوی حمید رسایی پیشنهاد شد و هیئت رئیسه مجلس دقایقی قبل از رای گیری درباره برجام، این پیشنهاد را به رای گذاشت. اما مخالفت گسترده نمایندگان با این پیشنهاد باعث شد تا رای گیری درباره برجام نیز مخفیانه صورت گیرد. درباره این مخالفت گسترده با آشکار شدن آرای نمایندگان،‌گفته می شد که برخی پیامک های تهدید آمیز که به تلفنهای همراه نمایندگان ارسال شده و آنها را تهدید به احتمال رد صلاحیت در صورت رای دادن به برجام کرده بود، علت مخالفت آنها با علنی شدن رای گیری بوده است. این در حالیست که پیش از مورد برجام، محمد رضا تابش، نماینده اردکان، در پاسخ به خبر نگار شرق درباره علنی بودن رای گیری ها در مجلس گفته بود: «به عقیده من انتشار رأی هایی که الزام به مخفی بودن ندارد، نه تنها اشکالی ندارد بلکه مفید هم هست و حتی مجلس می تواند مکانیسمی طراحی کند که در مورد رأی گیری برای طرح ها و لوایح، پرینت آرای نمایندگان را منتشر کند و این بسیار خوب است.» امیر خجسته نماینده همدان نیز چنین گفته بود: « وقتی نماینده‌ای نظر و دیدگاه خودش را بداند و برای آن استدلال داشته باشد، هیچ مشکلی ندارد که هم در صحن مجلس و هم در مجامع عمومی همه از این دیدگاه باخبر شوند؛ مثلا خوب است نظر همه نماینده ها و دیدگاه همه آنها درباره برجام در جامعه روشن شود یا مثلا درباره قوانین مالیاتی هم باید همه مردم بدانند نمایندگان چه نظری دارند. همان طور که در همه دنیا هم همین طور است و ما هم باید به این سمت برویم که همه چیز شفاف باشد». در همین حال  بعضاً نمایندگان کرمانشاه از صحبت درباره مثبت یا منفی بودن رایشان شانه خالی می کنند. نعت‌الله منوچهری، نماینده حوزه انتخابیه پاوه، جوانرود، ثلاث باباجانی و روانسر در پاسخ به شرق درباره آنکه رای او در جلسه یکشنبه چه بوده است، خود را موافق برجام می داند و به این امر اشاره می کند که جزو پیشنهاد دهندگان طرح است و می گوید «درباره برجام، فصل الخطاب را فرمایشات مقام معظم رهبری و رهنمودهای ایشان می‌دانیم. خطوط قرمز نظام ما، همان خطوط قرمزی است که مقام معظم رهبری ترسیم و اعلام کرده اند. ما نیز موافق هستیم به شرطی که نظرات مقام معظم رهبری تامین، خطوط قرمز نظام رعایت، عزت و سرافرازی و توانمندی نظام حفظ شود و دسترسی صلح آمیز به انر‍ژی هسته ای داشته باشیم.» او در پاسخ به این که بندهای برجام قابل تغییر نیست و موافق یا مخالفت مشروط ممکن نیست، بیان داشت:«آنها یک تعهداتی دارند و ما یک تعهداتی داریم. نمی شود ما به تعهداتمان عمل کنیم ولی آنها نکنند. اگر آنها به تعهداتشان عمل کنند، ما نیز موافقیم.» اگرچه منوچهری موافقت مشروط خود را بیان می کند، سید سعید حیدری طیب نماینده حوزه انتخابیه کرمانشاه در پاسخ به همین سوال ما رای خود را شخصی دانست و گفت: «این رای شخصی من است و لازم نیست شما بدانید بنده رای داده ام یا نه» این در حالی است که براساس ماده ١٢۶ آیین‌نامه داخلی مجلس، در موارد زیر  اخذ رأی مخفی با ورقه الزامی است:
١- انتخاب اعضای هیأت‌رئیسه، حقوق‌دانان شورای نگهبان، نمایندگان مجلس در نهادها و هیأت‌ها، مجامع و شوراها و سایر انتخابات راجع به اشخاص
٢- انتخابات داخلی شعب و کمیسیون‌ها
٣- رأی اعتماد و عدم اعتماد به وزیران و هیأت وزیران و رأی عدم‌کفایت به رئیس‌جمهور
۴- رأی نسبت به اعتبارنامه نمایندگانی که مورد اعتراض واقع شده‌اند.
با این وجود بعضاً نمایندگان مطابق پیمانی نا نوشته این حکم را به سایر موارد نیز تعمیم داده و تا آنجا که می‌توانند، از توضیح درباره مواضع خود به طور صریح طفره می‌روند. عبدالرضا مصری، دیگر نماینده کرمانشاه نیز موضعی نامشخص دارد. او در پاسخ به اینکه آیا مایل است درباره مثبت یا منفی بودن رأیش صحبت کند می‌گوید: «نه، رای که متعلق به خودم است» و در ادامه در پاسخ به آنکه موکلان شما می‌خواهند بدانند رای شما چیست مصاحبه را یک روز برای احراز هویت خبرنگار شرق به تاخیر می اندازد اما فردا نیز به فردا موکول می کند و فردا پاسخ ما بوق منقطع تلفن همراه ایشان است. هر چند مصری به این سوال پاسخ نمی‌دهد اما او در مصاحبه خود در پانزدهم مهرماه  از پیش‌بینی رأی مجلس به ایسنا گفته است:« به دولت اختیار می‌دهیم که ضمن حفظ اقتدار جمهوری اسلامی ایران به ویژه در صنایع دفاعی و موشکی برجام را اجرا کنند.»علی جلیلیان نماینده حوزه ی انتخابیه اسلام آباد غرب با بیان آنکه در جلسه یکشنبه  هفته قبل حضور نداشته است در پاسخ به شرق گفت: «من این هفته ماموریت بوده و هنگام قرائت گزارش حاضر نبوده‌ام و هنوز آن را مطالعه نکرده ام.» او این سوال را که به نظر شما اگر برجام تصویب شود به نفع ملت است یا خیر؟ گفت: «من نظری ندارم. صاحب نظر نیستم. چون هنوز گزارش را ندیده‌ام. » محمد ابراهیم محبی نماینده حوزه انتخابیه سنقر نیز به آنکه رای مثبت داده است یا منفی، پاسخ نمی‌دهد. او در پاسخ به این سوال می‌گوید: «من نمی‌توانم یه این سوال پاسخ دهم. من از خبرنگاران انتظار دارم سوالات پخته تری بپرسند.» هرچند تلاش‌های ما برای تماس با فتح الله حسینی نماینده شهرستان‌های قصرشیرین، سرپل ذهاب و گیلانغرب – مانند وحید احمدی و محمد رزم نماینده دیگر کرمانشاه- موفقیت آمیز نبود، اما وی پیش تر در پاسخ به سوالی مشابه، پیرامون کارت زرد به علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به خبر‌نگار ما گفته بود: «به خاطر ندارم رای من موافق بود یا مخالف» اگر چه بعضی از نمایندگان در ارائه پاسخی مشخص پیرامون مهم ترین موضوع این روزهای کشور، خودداری می‌کنند، نظر همه سناتورهای آمریکایی پیرامون این موضوع مشخص است و بر همین اساس، شفافیت عاملی است که رای دهنده آمریکایی می داند مطابق کارنامه‌ای که نمایندهاش داشته است، هنوز هم میخواهد به او رای بدهد یا نه. اما عدم شفافیت، پاسخ‌های بینابینی و کلی آن هم در سال انتخابات قطعاً نتیجه‌ای جز سردرگمی برای مردمی که می خواهند درباره نماینده‌شان قضاوت کنند، نخواهد داشت.

دانلود فایل پی دی اف ۱

دانلود فایل پی دی اف ۲

ارسال دیدگاه

Spam Protection by WP-SpamFree